Od 4 lat firma 3M monitoruje nasze podejście do nauki, co o niej myślimy i jak postrzegamy rolę edukacji technologicznej? Ponad 1000 Polaków w wieku powyżej 18. r.ż. cyklicznie odpowiada na pytania o to, co ich zdaniem ogranicza rozwój dzieci i młodzieży w dziedzinie nauk ścisłych, przyrodniczych, matematyce czy IT? W tegorocznej edycji nie zabrakło też pytań o wpływ pandemii na postrzeganie zawodu naukowca, inżyniera czy lekarza.

Pandemia wypromowała nauki inżynieryjno-techniczne

3 na 5 (63 proc.) Polaków uważa, że dziś młodzież jest bardziej niż zwykle zaangażowana w sprawy nauki i jak nigdy zainteresowana technologiczną ścieżką kariery. Co więcej, połowa (50 proc.) badanych twierdzi, że wzmożona widoczność lekarzy i naukowców w przestrzeni publicznej w obliczu koronawirusa inspiruje nowe pokolenie do podjęcia tych kierunków kariery w przyszłości. Takiego zdania są przede wszystkim rodzice (57 proc.). – Jakość naszego życia jest uzależniona przede wszystkim od postępu w kluczowych dziedzinach gospodarki wynikającego z osiągnięć nauki. Ważne jest również, jak wielu mamy w kraju naukowców, inżynierów i wynalazców i czy wiemy, jak wspierać ich dalszy rozwój – komentuje dr inż. Barbara Malinowska, biotechnolożka i chemiczka, inżynier produktu w 3M.

Osoby, które pracują w sektorze nauk ścisłych, mówią, że obecna ścieżka kariery wiąże się z ich pasją. Tak przyznaje 58 proc. z nich. Równocześnie tylko 1/3 (35 proc.) specjalistów z sektora technologicznego zainteresowała się kierunkami ścisłymi, przyrodniczymi, IT, inżynierią i matematyką już na etapie szkoły. Do rozwoju kariery w dziedzinie nauk ścisłych najczęściej zachęcali ich rodzina i przyjaciele (50 proc.), wykładowcy szkolni i akademiccy (46 proc.) oraz znani naukowcy (28 proc.).

Dziewczynki i kobiety zniechęcane do nauk ścisłych

Co drugi (55 proc.) Polak twierdzi, że dziewczęta i kobiety są częściej zniechęcane do kontynuowania nauki na kierunkach ścisłych i przyrodniczych, IT, inżynieryjnych i matematycznych. 4 na 5 (84 proc.) osób są zdania, że należy robić więcej, aby zachęcić kobiety do rozwoju kariery naukowej w tych dziedzinach. 3/4 (74 proc.) Polaków dostrzega negatywne konsekwencje wynikające z tego, że udział kobiet wśród studentów kierunków studiów powiązanych z technologiami jest wciąż niewystarczający.

To, co w największym stopniu ogranicza rozwój młodych ludzi w zakresie nauk ścisłych czy przyrodniczych, jest brak dostępu do dodatkowych zajęć organizowanych przez szkoły. O tym problemie mówi 55 proc. badanych. Jednocześnie dostrzegamy niewystarczającą liczbę nauczycieli (55 proc.). Wśród barier blisko co trzecia osoba (29 proc.) wskazała na brak dostępu do Internetu. W Japonii bycie online stanowi problem dla 16 proc. badanych, a w Australii dla 13 proc. ankietowanych. Blisko połowa (46 proc.) respondentów deklaruje, że byłaby bardziej skłonna do dalszego rozwoju w zakresie nauk ścisłych i przyrodniczych, gdyby lekcje były prowadzone w bardziej angażujący sposób (46 proc.) oraz mieliby przekonanie, że dzięki nauce można zmienić świat na lepszy. – W naszej codziennej pracy widzimy, jak ważna jest rola nauki. Aby edukacja technologiczna zdała egzamin i była dostępna dla wszystkich, potrzebne jest także zaangażowanie ze strony sektora prywatnego. Dlatego monitorujemy nastawienie do edukacji technologicznej oraz angażujemy się w projekty zachęcające młodych ludzi do rozwoju w obszarach nauk ścisłych, przyrodniczych, matematycznych i inżynieryjnych – zaznacza dr inż. Barbara Malinowska.

Edukacja potrzebuje stypendiów od sektora prywatnego

Pandemia postawiła przed systemem nauczania wiele nowych wyzwań. Polacy uważają, że sektor prywatny, w tym korporacje, mogą mieć udział w zapewnieniu równego dostępu do edukacji. Zapytani o priorytety dla koncernów międzynarodowych jako trzy najważniejsze wskazali: wprowadzenie grantów i stypendiów dla studentów, którzy obecnie stanowią mniejszość na tych kierunkach studiów (44 proc.), organizację staży, warsztatów czy wyjazdów wakacyjnych, które zachęcą młodzież do kontynuowania edukacji w tym zakresie (44 proc) oraz tworzenie zasobów, które zaangażują w wymienione dyscypliny najmłodszych (43 proc.). Blisko 1/3 (31 proc.) respondentów twierdzi też, że edukacja młodego pokolenia powinna być wspólnym obowiązkiem państwa, korporacji, nauczycieli i rodziców.

State of Science Index – o badaniu

„State of Science Index” to badanie postaw społecznych wobec nauki i technologii realizowane przez firmę 3M na reprezentatywnej grupie osób (N=1000 respondentów w każdym kraju, 18+) w 17 krajach. Badanie przeprowadzane jest metodą CAWI. Ankieta badawcza dotyczy 4 zidentyfikowanych przez 3M kluczowych obszarów prezentujących postawy społeczne wobec nauki i technologii, tj.: zaufanie do nauki, kapitał społeczny w dziedzinie nauk ścisłych, przyrodniczych i inżynieryjno-technicznych, zrównoważony rozwój oraz wspólna odpowiedzialność. Badaniem są objęte takie kraje jak: Brazylia, Kanada, Chiny, Niemcy, Indie, Japonia, Meksyk, Polska, Singapur, Korea Południowa, Hiszpania, Francja, Wielka Brytania i USA oraz Emiraty Arabskie, Kolumbia, Australia i Włochy, które dołączyły do przedsięwzięcia w tej edycji (luty-marzec 2021 r.). W tym roku zrealizowano piątą edycję badania (pierwsza edycja została przeprowadzona w 2017 r.). Polska jest uwzględniona w nim od początku. W bieżącym roku firma przeprowadziła badanie w okresie luty-marzec.

Więcej informacji na temat wybranych wniosków z badania można znaleźć w opracowaniu dostępnym na portalu Nauka3m. Wyniki globalne dostępne są na stronie 3M.